Safexpert – 
Oprogramowanie do
oceny ryzyka

Safexpert prowadzi użytkownika w uporządkowany sposób przez analizę sytuacji zagrożenia. Pomaga identyfikować zagrożenia zarówno według ich rodzaju, na przykład mechaniczne, elektryczne, związane z substancjami niebezpiecznymi czy ergonomiczne, jak i w kontekście sposobu użytkowania, poszczególnych faz eksploatacji oraz dającego się racjonalnie przewidzieć niewłaściwego użycia. Takiego systematycznego podejścia wymagają norma EN ISO 12100 oraz nowe rozporządzenie w sprawie maszyn.

Tak. Safexpert umożliwia nie tylko identyfikację i rejestrację zagrożeń, lecz także ocenę ryzyka, określenie środków zmniejszających ryzyko oraz udokumentowanie całego procesu.

W starszych normach poprzedzających normę EN ISO 12100 oraz w dawnej dyrektywie maszynowej 98/37/WE stosowano termin „analiza zagrożeń”, który z czasem zastąpiono terminem „ocena ryzyka”. Obecnie analiza zagrożeń stanowi część procesu oceny ryzyka. Pełny proces obejmuje ponadto oszacowanie i ocenę ryzyka, a także określenie oraz udokumentowanie odpowiednich środków zmniejszających ryzyko.

Dokumentacja tworzona w programie Safexpert jest wynikiem procesu inżynieryjnego, a nie odrębnym, biurokratycznym etapem dodawanym na końcu. Zapewnia to większą przejrzystość podczas odbiorów i audytów, a także w razie pytań lub zastrzeżeń ze strony rzeczoznawców bądź organów prowadzących postępowanie.

Tak. Safexpert umożliwia tworzenie własnych szablonów oraz ponowne wykorzystywanie środków ochronnych i sytuacji zagrożenia z wcześniejszych projektów. Dzięki temu projektanci poświęcają mniej czasu na opracowywanie jednolitej dokumentacji zgodnej z normami.

Specjalistyczne oprogramowanie do oceny ryzyka oferuje istotne korzyści w porównaniu z programami Microsoft Excel i Word. Umożliwia centralne zarządzanie zagrożeniami, ocenami ryzyka, środkami ochronnymi, odniesieniami do norm i dokumentacją. Zmiany można łatwo śledzić, szablony można ponownie wykorzystywać, a funkcje sprawdzania aktualności pomagają tworzyć dokumentację zgodną z normą EN ISO 12100.

Tak. Safexpert oferuje funkcje kontroli poprawności oraz automatycznego sprawdzania aktualności, które pomagają projektantom ograniczać liczbę błędów i zwiększać pewność prawną.

Safexpert obsługuje tryb wieloużytkownikowy, dzięki czemu wiele osób może jednocześnie pracować nad oceną ryzyka i dokumentacją CE bez konfliktów wersji plików typowych dla programów Word i Excel. Funkcje zarządzania rolami i zadaniami pozwalają precyzyjnie określić uprawnienia poszczególnych użytkowników. Umożliwia to odwzorowanie w systemie wewnętrznego podziału kompetencji i odpowiedzialności.

Wersja Enterprise, przeznaczona przede wszystkim dla dużych przedsiębiorstw i większych dostawców usług, pozwala dodatkowo różnicować uprawnienia dostępu do projektów dla poszczególnych osób i działów. Historia zmian pokazuje, kto wprowadził daną zmianę, co zapewnia przejrzystość i możliwość jej prześledzenia. Zintegrowany system zadań i funkcja „protokołów projektowych” ułatwiają efektywną i przejrzystą organizację współpracy zespołowej.

Tak. Mechanizmy szablonów, ponownego wykorzystywania wcześniejszych rozwiązań oraz centralnego zarządzania projektami sprawdzają się szczególnie dobrze w przypadku standardowych i powtarzalnych typów maszyn.

Nie. Oceny ryzyka nie należy odkładać do końca procesu. W praktyce często przeprowadza się ją zbyt późno, choć jest najskuteczniejsza wtedy, gdy towarzyszy procesowi projektowania. Safexpert nie jest kreatorem przeznaczonym do jednorazowego użycia, lecz narzędziem inżynierskim stosowanym równolegle z procesem rozwoju produktu.

Program może służyć zarówno do wstępnej analizy ryzyka związanego z maszyną — która w niektórych przypadkach może mieć znaczenie już przy kalkulacji ceny — jak i do precyzyjnego określania poszczególnych środków zmniejszających ryzyko. Zakres wykorzystania Safexpert można dostosować do własnych potrzeb. Program może również służyć do dokumentowania decyzji podejmowanych na późniejszych etapach rozwoju produktu.

Tak. Informacje o pozostałych zagrożeniach oraz odpowiednie uwagi można w programie Safexpert przenieść z oceny ryzyka do instrukcji obsługi. Służą do tego specjalne raporty i funkcje eksportu, a także „Asystent instrukcji obsługi”, który umożliwia przeniesienie tych informacji bezpośrednio do odpowiednich rozdziałów dostarczonego szablonu instrukcji obsługi zgodnego z normą EN IEC/IEEE 82079-1:2020. Safexpert oferuje również interfejs do systemu redakcyjnego Schema ST4.

Tak. W ocenie ryzyka w Safexpert wskazuje się zastosowane normy, a projekt CE zawiera ich zbiorcze zestawienie. Po zmianie normy można w ciągu kilku sekund ustalić, na które projekty — a nawet na które działania w tych projektach — zmiana ta ma wpływ. Funkcja „Asystent zmian” ułatwia następnie szybką i uporządkowaną aktualizację projektów.

Tak. Safexpert umożliwia łatwe i intuicyjne rozpoczęcie pracy. Prezentacja online oraz wersja demonstracyjna pozwalają szybko zapoznać się z programem. Szkolenie nie jest konieczne, ponieważ rozbudowany system pomocy zawiera szczegółowe objaśnienia dotyczące wszystkich obszarów oprogramowania.

Rezultatem jest przejrzysta, zgodna z normami i dostosowana do projektu dokumentacja, w której jasno przedstawiono podjęte decyzje, zastosowane środki oraz kwestie wymagające wyjaśnienia. Dokumentacja końcowa jest wynikiem procesu inżynieryjnego. W programie Safexpert można także bezpośrednio utworzyć deklarację zgodności. Wszystkie istotne informacje można wygenerować w postaci raportów PDF lub wyeksportować do formatu CSV.

Tak. IBF Solutions oferuje prezentację online, wersję demonstracyjną, stronę pomocy technicznej z sekcją FAQ oraz szkolenia dla użytkowników.

Jedno i drugie. Uporządkowana ocena ryzyka nie tylko pomaga spełnić wymogi dotyczące dokumentacji, lecz także wspiera efektywne projektowanie bezpiecznych maszyn i pozwala uniknąć zbędnej dokumentacji.

Nie. Przepisy i normy nie określają, za pomocą jakiego systemu należy przeprowadzać ocenę ryzyka. Safexpert jest jednak szeroko stosowany w przemyśle, a korzystają z niego również niektóre jednostki certyfikujące.

Nie. Oprogramowanie nie zastępuje wiedzy specjalistycznej ani fachowej oceny projektanta, lecz pomaga przeprowadzić i udokumentować ocenę ryzyka zgodnie z wymaganiami normy.

Oprogramowanie do oceny ryzyka, takie jak Safexpert, można stosować w odniesieniu do niemal wszystkich maszyn, instalacji i wyrobów technicznych, dla których wymagana jest ocena ryzyka. Można je stosować zarówno w przypadku pojedynczych maszyn, jak i złożonych instalacji. Szablony oraz możliwość ponownego wykorzystywania sprawdzonych rozwiązań pozwalają szczególnie efektywnie oceniać powtarzające się typy maszyn i dokumentować ich ocenę zgodnie z normami.

Oprogramowanie do oceny ryzyka, takie jak Safexpert, pomaga przedsiębiorstwom przeprowadzać oceny ryzyka w sposób uporządkowany, przejrzysty i zgodny z normą EN ISO 12100. Umożliwia centralne zarządzanie zagrożeniami, ocenami ryzyka, środkami ochronnymi i odniesieniami do norm oraz ich dokumentowanie. Szablony, możliwość ponownego wykorzystywania treści, kontrole poprawności i funkcje pracy zespołowej zmniejszają nakład pracy, podnoszą jakość dokumentacji i ułatwiają spełnianie wymagań prawnych.