Wytyczne dotyczące stosowania rozporządzenia maszynowego (UE) 2023/1230

Szczegółowe informacje na temat zmian merytorycznych w nowym przewodniku będą prawdopodobnie dostępne dopiero po opublikowaniu pierwszych projektów dokumentów, co jest obecnie przewidywane na lipiec 2026 r.

W zaproszeniu do współpracy z 26 marca 2025 r. opublikowano jednak pierwsze szczegóły dotyczące struktury organizacyjnej oraz zakresu tematycznego poszczególnych podgrup.

Grupa A zajmuje się między innymi weryfikacją przydatności aktualnego przewodnika do stosowania dyrektywy maszynowej w odniesieniu do wymagań w zakresie bezpieczeństwa i ochrony zdrowia (Essential Health and Safety Requirements – EHSRs) zmienionych w rozporządzeniu maszynowym. Grupa zajmuje się również zagadnieniem „istotnej modyfikacji” oraz przepisami dotyczącymi konkretnych maszyn w ramach New Legislative Framework (NLF).

Grupa B koncentruje się na bezpieczeństwie funkcjonalnym i zajmuje się tematami funkcji bezpieczeństwa opartych na sztucznej inteligencji oraz oprogramowania jako elementu bezpieczeństwa.

Grupa C zajmuje się autonomicznymi maszynami mobilnymi, ryzykiem kontaktu z napowietrznymi liniami elektroenergetycznymi (Overhead Lines – OHL), a także systemami siedzeń i urządzeniami przytrzymującymi, takimi jak pasy bezpieczeństwa.

Grupa D zajmuje się cyberbezpieczeństwem, które jest nowym zagadnieniem uwzględnionym w rozporządzeniu maszynowym, oraz nowym wymaganiem dotyczącym „ochrony przed ingerencją”. Również w tym przypadku można spodziewać się powiązań z innym aktem prawnym UE, a mianowicie nową ustawą o cyberodporności (Cyber Resilience Act). Wymóg ten ma zostać technicznie doprecyzowany w ramach nowej normy prEN 50742.

Grupa E odpowiada natomiast za cyfrowe instrukcje obsługi i dokumentację na przykład deklaracje zgodności.

Podczas posiedzenia Grupy Ekspertów ds. Maszyn w kwietniu 2026 r. ustalono, że w nowym przewodniku szczególny nacisk zostanie położony na cyberbezpieczeństwo i sztuczną inteligencję. Maszyny mobilne nieprzeznaczone do ruchu drogowego (NRMM) uznano natomiast za temat o niższym priorytecie. Zaproponowano również rezygnację z uwzględniania odniesień do norm typu C, aby uniknąć nadmiernego poziomu szczegółowości, a tym samym ograniczyć nakład pracy związany z przyszłymi aktualizacjami przewodnika. 

Nowy przewodnik ma zatem zawierać odniesienia wyłącznie do norm typu A i typu B.
 

Pierwotnie odpowiednie projekty miały zostać opublikowane już w lutym 2026 r., jednak doszło do opóźnień. Poszczególne podgrupy dysponują już projektami dotyczącymi między innymi drgań, systemów siedzeń i urządzeń przytrzymujących oraz dokumentacji cyfrowej. Niektóre z tych dokumentów wymagają jednak jeszcze znacznych zmian lub dostosowania w związku ze zgłoszonymi uwagami.

W odniesieniu do zagadnienia „ryzyka kontaktu z napowietrznymi liniami elektroenergetycznymi pod napięciem” dostępny jest już dokument roboczy, który jest obecnie przedmiotem dyskusji. Następnie grupa zajmie się tematem „autonomicznych maszyn mobilnych”.

W przypadku tematów „funkcje bezpieczeństwa oparte na sztucznej inteligencji” oraz „oprogramowanie jako element bezpieczeństwa” finalne propozycje projektów („final draft proposals”) mają – zgodnie z informacjami podgrupy – zostać przedstawione podczas kolejnych spotkań w czerwcu i lipcu. Obecnie dostępna jest jedynie propozycja bazowa („Base Proposal”), która ze względu na różnorodne stanowiska i opinie jest nadal przedmiotem dyskusji.

W przypadku szczególnie oczekiwanego tematu cyberbezpieczeństwa skonsolidowany projekt jest spodziewany do połowy lipca 2026 r. Projekty dotyczące sekcji 1.1.9 („Ochrona przed ingerencją”) są już gotowe, natomiast sekcja 1.2.1 („Bezpieczeństwo i niezawodność układów sterowania”) jest nadal opracowywana.

Jako przyczyny opóźnień wskazuje się między innymi znaczny zakres dyskusji i uzgodnień zarówno w ramach poszczególnych grup, jak i pomiędzy nimi. Jednocześnie grupy mają świadomość pilnej potrzeby opracowania przewodnika i dążą do możliwie szybkiego przedstawienia wyników.

Szczegółowe informacje na temat aktualnego stanu prac można znaleźć w raporcie z postępów prac grupy redakcyjnej, opracowanym po jej posiedzeniu 9 kwietnia 2026 r. i przedstawionym podczas ostatniego posiedzenia Grupy Ekspertów ds. Maszyn 27 kwietnia 2026 r.
 

Po opublikowaniu rozporządzenia maszynowego w Dzienniku Urzędowym UE w czerwcu 2023 r. rozpoczęto aktualizację wersji 2.2 przewodnika dotyczącego dyrektywy maszynowej, aby odpowiednio wcześnie poinformować o zmianach dotyczących formy instrukcji obsługi.

W związku z tym wersja 2.3 przewodnika dotyczącego stosowania dyrektywy maszynowej obejmuje już zmienione sekcje:

• § 255 – forma instrukcji obsługi,
• § 261 – zamieszczenie deklaracji zgodności WE w instrukcji obsługi,
• § 264 – montaż, instalacja i podłączenie,
• § 382 – deklaracja zgodności WE dla maszyny,
• § 384 – deklaracja włączenia dla maszyny nieukończonej,
• § 390 – instrukcja montażu maszyny nieukończonej.

W odniesieniu do tych sekcji spełnienie wymagań rozporządzenia maszynowego dotyczących nowego formatu dokumentów oznacza również spełnienie odpowiednich wymagań dyrektywy maszynowej.

Więcej informacji na ten temat można znaleźć w naszym artykule poświęconym nowej wersji 2.3 przewodnika dotyczącego stosowania dyrektywy maszynowej.  
 

Przyszły przewodnik do rozporządzenia maszynowego, podobnie jak inne przewodniki Komisji Europejskiej, będzie odgrywał istotną rolę w interpretacji wymagań prawnych rozporządzenia maszynowego i stanowił cenne źródło wiedzy w praktyce.

Tego rodzaju dokumenty towarzyszące Komisji Europejskiej nie mają jednak takiej samej mocy prawnie wiążącej jak rozporządzenia czy dyrektywy UE.

Więcej informacji na ten temat można znaleźć w naszym artykule specjalistycznym pt. „Znaczenie prawne Blue Guide i innych wytycznych”.
 

Gdy tylko Komisja Europejska opublikuje ostateczne wydanie przewodnika, udostępnimy jego pełną wersję w formacie PDF na serwerze Safexpert. Poszczególne treści przewodnika zostaną również możliwie szybko przygotowane do wykorzystania w Safexpert Knowledge Base.